Rynek pracy gotowy na seniorów

Informacje płynące z Głównego Urzędu Statystycznego nie pozostawiają żadnych złudzeń. Według wstępnych przewidywań w 2050 roku co trzeci Polak będzie miał co najmniej 65 lat. To tym samym rodzi potężne wyzwania dla rodzimego rynku pracy. Już teraz, w porównaniu do europejskiej średniej, procentowo dwukrotnie mniej Polaków w wieku 65-69 lat jest aktywna zawodowo.

Za te kilkanaście lat najstarsze społeczeństwa w Europie będą miały Niemcy, Portugalia, Słowacja i Polska. Spadek naszej populacji ma objąć ponad 15% aktualnej liczby, a wraz z końcem wieku w kraju może nas mieszkać mniej niż w 1950 roku, kiedy Polskę zamieszkiwało 25 milionów ludzi. Dlatego też misja aktywizowania seniorów musi coraz mocniej wdzierać się w świadomość przedsiębiorców. W cenie jest ich doświadczenie, większa dyspozycyjność, życiowa mądrość i wewnętrzny spokój, a także predyspozycje do edukowania mniej doświadczonych pracobiorców.

Zwiastuny demograficznych dylematów w naturalny sposób zmuszają do zmiany postrzegania starszego pracownika. Z całą pewnością winny intensyfikować proces walki ze stereotypami związanymi z obawą zatrudniania dojrzałych osób. Dzisiaj już odpadają argumenty, które były często podnoszone przez ostatnia lata. Senior sprawniej wpasował się w realia obecnych czasów. Lepiej posługuje się komputerem, potrafi wyszukiwać informacje w sieci internetowej, choruje coraz rzadziej oraz aktywniej spędza czas z osobami z młodszych pokoleń.

Nowoczesne firmy łączą w sobie atuty wielu grup zawodowych i wiekowych. Wzajemne uzupełnianie się to jeden z ważniejszych elementów udanej współpracy. Dynamika i świeże, innowacyjne pomysły muszą łączyć się z chłodną analizą i merytorycznym doświadczeniem. Kompetencje seniorów i reprezentantów innego pokolenia to siła nie do przecenienia.

Ważne jest także to, iż świadomi pracodawcy cenią wiekowych pracowników za ich lojalność i nastawienie do długoterminowej relacji z pracodawcą. Zazwyczaj nie szukają oni nowych wyzwań, więc tym samym można inwestować w ich dalszy rozwój i pogłębienie nabytych już umiejętności.

- Emigracja zarobkowa, demografia, ale i bardzo niskie bezrobocie mocno wpływają na polską gospodarkę. Obecnie niemalże każda branża na rynku pracy ma problemy ze znalezieniem kompetentnych pracowników do podjęcia zatrudnienia. Dlatego też polski rząd na różne sposoby stara się ułatwić dostęp do naszego rynku dla pracobiorców ze Wschodu. Są oni jednak w stanie tylko częściowo uzupełnić braki, natomiast to o wiele za mało. Stąd powinno się zwrócić baczniejszą uwagę w stronę starszego pokolenia, które ma bardzo wiele do zaoferowania – mówi Katarzyna Opiekulska, Dyrektor Zarządzająca LSJ HR Group.

Benefity dla seniorów

Wzrost aktywności osób starszych to proces, który został zapoczątkowany już kilka lat temu. Bezpośrednim motorem napędowym była likwidacja wcześniejszej możliwości skorzystania z dodatkowych świadczeń, a także podwyższenie wieku emerytalnego. Obecnie dłuższy czas pracy wydatnie wpływa na zwiększenie świadczenia, co jest kolejnym magnesem do tego, aby pracować dłużej. Jeszcze w latach 90. panował kult młodych. Osoby starsze były niejako zmuszane do szybkiego odejścia na emeryturę, wabione zasiłkami i wspomnianymi świadczeniami. Teraz ten trend ulega przekształceniu.

Za zwolnienia lekarskie pracowników w wieku od  co najmniej 50. roku życia pracodawca płaci wyłącznie za czas nieobecności przez pierwsze 14 dni. W porównaniu do młodszych pracobiorców jest to znaczna różnica. W ich przypadku ZUS rejestruje wypłatę świadczeń dopiero po 33 dniach nieobecności. To jednak nie wszystko. - Nie do zlekceważenia są również dodatkowe argumenty, wśród których istotne jest to, że przedsiębiorcy mogą liczyć na dofinansowanie 80% kosztów szkoleń dla pracobiorców po 45 roku życia. Ponadto ponoszą niższe koszty pracy, a także nie muszą opłacać składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za mężczyzn, którzy ukończyli 60. rok życia i kobiety po 55. roku życia – dodała Katarzyna Opiekulska.

Informacje z końca roku wskazywały, iż dynamika wzrostu wynagrodzeń w perspektywie porównawczej ostatnich lat wynosiła 6 procent. Problemy z niewystarczającą liczbą rąk do pracy powodują, iż na koniec 2018 roku te statystyki powinny być jeszcze wyższe. To, co jest jednak dobre dla pracowników, niekoniecznie jest tym samym dla pracodawców. W projekcie tegorocznego budżetu wpisano, iż koszt obniżki wieku emerytalnego wyniesie nas teraz 9 mld zł. W kolejnych latach ten wydatek będzie rósł. Prawdziwy problem zacznie się jednak wtedy, kiedy cała sytuacja doprowadzi do tego, iż do publicznej kasy zaczną wpływać znacznie niższe kwoty z podatków. Możliwe więc, że w przeciągu kilku lat ponownie padnie pomysł, aby wyższy wiek emerytalny znów stał się faktem. Na razie jednak mamy dobry czas dla aktywnych seniorów, którzy mimo przekroczenia wieku emerytalnego wciąż chcą pracować.

Wśród najczęściej oferowanych benefitów dla seniorów można wymienić elastyczny czas pracy, obowiązki mentorskie, dofinansowanie do opieki medycznej, a także ewentualność uczestniczenia w szkoleniach i kursach doszkalających. Z aktualnych badan wynika, że najchętniej po pracowników 50+ sięga branża budowlana. Przede wszystkim do stanowisk wyższego szczebla, gdzie w cenie jest ich doświadczenie i wiedza zdobyta przez lata pracy.

Nowa rzeczywistość to czasy, kiedy będziemy coraz starsi i jednocześnie coraz dłużej żyć. To pod to wyzwanie trzeba zacząć już się przygotowywać, co winno skutkować kolejnym przewartościowaniem sposobu działania na rynku pracy. Możliwe, że trzeba będzie dostosować stanowiska pracy po ludzi, a nie ludzi pod stanowiska. Co to oznacza? Większą elastyczność pracodawców i gotowość na większe zmiany obu stron. - Z całą pewnością musimy też nadgonić zachodnią Europę w kwestii dostosowania stanowisk pracy pod ludzi z ograniczoną zdolnością ruchową. Podejrzewam, że rozwiązaniem może być praca zdalna i w niepełnym wymiarze czasowym. Należy również zastanowić się nad kwestią takiego systemu pracy, aby osoby starsze miały w tym wszystkim czas i środki do tego, aby w spokoju kontemplować swój wolny czas. To na pewno będzie oznaczać bardzo duże zmiany strategiczne w środowisku pracowniczym – zakończyła Katarzyna Opiekulska.

Należy mieć tylko nadzieje, że wszelkie decyzje, które staną się kiedyś faktem, nie będą oznaczały, że nasze życie będzie polegać wyłącznie na pracy, ale że będziemy pracować mądrze i niekoniecznie ciężko. Na razie jednak wykorzystujmy umiejętności i doświadczenie seniorów. To nasza kolejna siła. Jeszcze uśpiona i niezbyt dobrze wykorzystywana, ale z bardzo dużym potencjałem.

Pozdrawiam 

Komentarze